Ngày xuất bản: 30-09-2026Số tạp chí: Số 3-2026
Trần Tuấn Nam, Nguyễn Thành Trọng Nhân
Phân tích tĩnh phi tuyến nhà cao tầng kết cấu thép động đất khớp dẻo đánh giá hiệu năng ứng xử phi tuyến
Bài báo trình bày kết quả phân tích ứng xử phi tuyến của nhà cao tầng kết cấu thép dưới tác động động đất bằng phương pháp phân tích tĩnh phi tuyến (Pushover analysis). Trong bối cảnh các nghiên cứu đánh giá hiệu năng kháng chấn tại Việt Nam hiện nay chủ yếu tập trung vào hệ khung bê tông cốt thép hoặc kết cấu thép nhà công nghiệp, việc nghiên cứu ứng xử phi tuyến của nhà cao tầng kết cấu thép vẫn còn tương đối hạn chế. Nghiên cứu được thực hiện trên mô hình công trình thép cao tầng thiết kế theo tiêu chuẩn Nhật Bản nhằm đánh giá sự phát triển khớp dẻo, sự suy giảm độ cứng, phân bố chuyển vị tầng và mức độ làm việc của kết cấu khi chịu tác động động đất. Kết quả phân tích cho thấy kết cấu trải qua các giai đoạn ứng xử từ đàn hồi đến phi tuyến với sự hình thành và phát triển dần của các khớp dẻo tại những vị trí có nội lực bất lợi. Đường cong khả năng chịu lực phản ánh rõ quá trình suy giảm độ cứng và khả năng duy trì ổn định của hệ kết cấu sau khi xuất hiện chảy dẻo cục bộ. Đồng thời, kết quả đánh giá hiệu năng cho phép nhận diện các khu vực làm việc bất lợi, cơ chế phân bố biến dạng theo chiều cao công trình và mức độ đáp ứng của kết cấu dưới tác động động đất. Nghiên cứu góp phần làm rõ đặc trưng ứng xử phi tuyến của nhà cao tầng kết cấu thép và cung cấp cơ sở tham khảo cho việc áp dụng phương pháp đánh giá hiệu năng kháng chấn đối với loại hình công trình này tại Việt Nam.
[1] Krawinkler, H., Seneviratna, G. D. P. K. (1998). Pros and Cons of a Pushover Analysis of Seismic Performance Evaluation. Engineering Structures, 20(4-6):452-464. DOI: 10.1016/S0141-0296(97)00092-8.
[2] Jin, J., Nagae, T., Asai, T., et al. (2024). Cyclic pushover analysis for seismic response evaluation of a full-scale 10-story steel building tested on the E-Defense shake-table. Journal of Building Engineering, 96: Article 110552.
[3] Fragiadakis, M., D. Vamvatsikos, M. Aschheim. (2014). Application of nonlinear static procedures for the seismic assessment of regular RC moment frame buildings. Earthquake Spectra, 30(2):767-794.
[4] Belletti, B., C. Damoni, A. Gasperi. (2013). Modeling approaches suitable for pushover analyses of RC structural wall buildings. Engineering Structures, 57:327-338.
[5] Hải, N. H., Hà, N. H., Thương, V. X. (2014). Phổ phản ứng chuyển vị trong phân tích nhà cao tầng chịu động đất ở Việt Nam bằng phương pháp tĩnh phi tuyến. Tạp chí Khoa học Công nghệ Xây dựng, (4):7-12.
[6] TCVN 9386:2012. Thiết kế công trình chịu động đất. Nhà xuất bản Xây dựng, Hà Nội. 274 trang.
[7] Chinh, M. V., Đại, N. X., Tú, N. V., Long, P. V. (2024). Tính hệ số ứng xử động đất của kết cấu nhà bê tông cốt thép theo phương pháp phân tích tĩnh phi tuyến. Tạp chí Xây dựng, (5):102-107.
[8] Nhung, L. T. H., Long, P. V., Tú, N. V. (2023). Ứng xử động học phi tuyến kết cấu khung liên hợp chịu tải trọng động đất. Tạp chí Xây dựng, (4):114-121.
[9] Tuấn, T. T., Ân, N. H., Hùng, N. K. (2012). Đánh giá chuyển vị mục tiêu cho nhà cao tầng chịu động đất bằng các phương pháp tĩnh phi tuyến. Tạp chí Khoa học công nghệ xây dựng, (4):44-51.
[10] American Society of Civil Engineers. Seismic evaluation and retrofit of existing buildings. (2017). American Society of Civil Engineers.
[11] Tsuchida, T. (2001). Port and Airport Research Institute (PARI).
Phạm Anh Tuấn, Cao Duy Khôi, Đỗ Duy Bốn
Phạm Minh Điền
Ngô Thanh Vũ, Võ Thành Trung, Nguyễn Thanh Hải
Hoàng Vĩnh Long, Phạm Minh Đức
Hoàng Minh Đức, Lê Phượng Ly, Lê Thuận An
Nguyễn Sáng, Tăng Văn Lâm, Mai Phương Hạnh, Lê Phượng Ly, Phạm Thị Mỹ Phương
Trần Phương, Lê Hoàng Hà, Nguyễn Thùy Trang, Nguyễn Thị Phượng
Đoàn Xuân Hưng, Phạm Thị Thanh Vân, Vũ Đức Trường