Đề xuất khung khái niệm kinh tế - quản lý thích ứng biến đổi khí hậu cho bảo vệ ngập lụt ven biển tại Việt Nam

Từ khóa:

Thích ứng BĐKH
bảo vệ ngập lụt ven biển
giải pháp dựa vào tự nhiên
quản trị thích ứng
kinh tế công trình
Việt Nam

Tóm tắt:

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang làm gia tăng nguy cơ ngập lụt ven biển và đòi hỏi phải đổi mới phương pháp lựa chọn, đầu tư và quản lý các công trình bảo vệ bờ biển. Tuy nhiên, phần lớn nghiên cứu hiện nay chỉ tập trung vào từng khía cạnh riêng lẻ như kỹ thuật, kinh tế hoặc quản trị, dẫn đến thiếu một khung tích hợp hỗ trợ ra quyết định trong điều kiện bất định dài hạn. Bài báo đề xuất Khung Kinh tế và Quản lý Thích ứng nhằm hỗ trợ đánh giá và quản lý các giải pháp thích ứng với ngập lụt ven biển tại Việt Nam. Trên cơ sở tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước về kinh tế thích ứng, quản trị thích ứng và bảo vệ bờ biển, EMAF được xây dựng gồm ba mô-đun: (i) lựa chọn danh mục đầu tư bằng phân tích đa tiêu chí kết hợp đánh giá kinh tế; (ii) đánh giá năng lực quản trị và thể chế; và (iii) quản lý thích ứng dựa trên hệ thống giám sát, đánh giá và học hỏi (MEL). Khung EMAF tích hợp đánh giá kinh tế, quản trị thích ứng và quy trình đầu tư xây dựng, góp phần hỗ trợ lựa chọn, thẩm định và quản lý các dự án bảo vệ bờ biển theo hướng thích ứng và phát triển bền vững.

Nội dung:

Tài liệu tham khảo:

[1]  Abdulrahman M. M., Niu Y. (2024). Global strategies for climate adaptation in coastal cities. MEDAAD, 3(1): 12-25.

[2]  Bùi Thị Ngọc Lan (2022), Biến đổi khí hậu và nước biển dâng đối với quản lý đô thị Việt Nam – Sự ảnh hưởng và nhiệm vụ đề ra, Tạp chí Xây dựng, Bộ Xây dựng, tháng 3, trang 115-119, ISSN: 2734-9888.

[3]  Nguyen, V. K. T. (2021). Flood dynamics in the Vietnamese Mekong Delta: Current state and future projections, PhD Thesis, Potsdam: Universität Potsdam, xx, 113 p.
https://doi.org/10.25932/publishup-51283.

[4]  World Bank (2022). Vietnam Country Climate and Development Report. In the World Bank Group. https://www.ifc.org/content/dam/ifc/doc/mgrt/ccdr-vietnam-full-report-0107-final.pdf.

[5]  IPCC (2023). Climate Change 2023: Synthesis Report. Intergovernmental Panel on Climate Change, Geneva. DOI: https://doi.org/10.59327/IPCC/AR6-9789291691647.001

[6]  Rentschler J., et al. (2020). Exposure to floods, climate change, and poverty in Vietnam. World Bank Policy Research Working Paper.

[7]  Cea L., & Costabile P. (2022). Flood risk in urban areas: Modelling, management and adaptation to climate change. A review. Hydrology, 9(6): 1-25.

[8]  Nguyen T. A., et al. (2016). Human ecological effects of tropical storms in the coastal area of Ky Anh (Ha Tinh, Vietnam). Environment, Development and Sustainability, 18: 1-22.

[9] Quagliolo C., et al. (2022). Integrating biophysical and economic assessment: Review of nature-based adaptation to urban flood extremes. Urban Science, 6(3): 1-19.

[10]         Quagliolo C., Roebeling P., Matos F., Pezzoli A., Comino E. (2023). Pluvial flood adaptation using nature-based solutions: An integrated biophysical-economic assessment. Science of the Total Environment, 870: 1-15.

[11] Wannewitz M., Garschagen M. (2021). Review article: Mapping the adaptation solution space – lessons from Jakarta. Natural Hazards and Earth System Sciences, 21(11): 3285-3322.

[12] Yoo G., Hwang J. H., Choi C. (2011). Development and application of a methodology for vulnerability assessment of climate change in coastal cities. Ocean & Coastal Management, 28: 1-15.

[13]         Mukherjee S, et al. (2025). Integrated catchment and coastal management for resilient urban flood mitigation under climate change. Front. Water 7:1574309. doi: 10.3389/frwa. 1574309

[14] Grothmann T., Grecksch K., Winges M., Siebenhüner B. (2013). Assessing institutional capacities to adapt to climate change: Integrating psychological dimensions in the adaptive capacity wheel. Natural Hazards and Earth System Sciences, 13(12): 3361-3372.

[15] Scussolini, P., et al. (2017). Adaptation to sea level rise: A multidisciplinary analysis for Ho Chi Minh City, Vietnam. Water Resources Research, 53, 10,841–10,857. https://doi.org/10.1002/2017WR021344

[16]         World Bank (2021). Coastal Development between Opportunity and Disaster Risk: An Assessment of the Coastal Protection System in Vietnam. https://documents1.worldbank.org/curated/en/832061596654131528/pdf/Coastal-Development-between-Opportunity-and-Disaster-Risk-An-Assessment-of-the-Coastal-Protection-System-in-Vietnam.pdf

[17] Arkema, K. K., Guannel, G., Verutes, G., Wood, S. A., Guerry, A., Ruckelshaus, M., Kareiva, P., Lacayo, M., & Whaley, J. (2013). Coastal habitats shield people and property from sea-level rise and storms. Nature Climate Change, 3(10), 913–918.

[18] Juliana C. I. (2019). Letting Nature Protect Us: Nature-Based and Hybrid Infrastructure for Coastal Protection. In Proceedings From the 2019 UR Caribbean Conference (pp. 71–74).

[19] Cao, A., et al. (2021). Decoupled formal and informal flooding adaptation and conflicts in coastal cities: A case study of Ho Chi Minh City. Ocean & Coastal Management, 209, 105654.

[20]Adaptation Fund (2022). Proposal for Viet Nam: Enhancing the resilience of inclusive and sustainable eco-human settlement development. Adaptation Fund Board Report.

[21]         Hens, L., et al. (2018). Sea-level rise and resilience in Vietnam and the Asia-Pacific: A synthesis. Vietnam Journal of Earth Sciences, 40(2), 126–152. https://doi.org/10.15625/0866-7187/40/2/11107

[22] Trung tâm chính sách và kỹ thuật phòng chống thiên tai (2025), Sự kiện thiên tai, http://www.dmc.gov.vn/thong-tin-thien-tai-pt32.html?lang=vi-VN

[23]         Cục Quản lý đê điều và phòng, chống thiên tai. Công bố số liệu thiệt hại do thiên tai gây ra trong phạm vi cả nước năm 2020, năm 2021, năm 2022, năm 2023 và năm 2024.

[24]         Saad M. S. H., Ali M. I., Razi P. Z., Ramli N. I. (2024). Flood risk management in development projects: A review of the Malaysian perspective within the Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015-2030. Construction, 4(2): 88-102.

[25]         Tierolf L., et al. (2024). Coastal adaptation and migration dynamics under future shoreline changes. Science of the Total Environment, 912: 1-14.

[26]         Lin C. A. (2025). Participatory flood risk management and environmental sustainability: The role of communication engagement, severity beliefs, mitigation barriers, and social efficacy. Sustainability,17(1):1-20.

[27]         Saad M. S. H., et al. (2025). Integrating flood risk management into development projects: A conceptual framework for resilient urban planning. Disaster in Civil Engineering and Architecture, 5: 1-18.

[28]         Evans J., Macchiarella N. (2023). SCC-CIVIC-FA Track A: Assessing the performance of green stormwater infrastructure for climate adaptation and coastal resilience in the City of Cape Canaveral, Florida. Stetson University.

[29] Hino M. (2023). Evaluating the impacts of sea level rise on migration and wellbeing in coastal communities. University of North Carolina at Chapel Hill.

[30]         Wannewitz M., Petzold J., Garschagen M. (2023). What makes people adapt together? An empirically grounded conceptual model on the enablers and barriers of collective climate change adaptation. Frontiers in Climate, 5: 1-14.